Αντιρρήσεις από Γιάννη Γαλουζή και Γιώργο Μαύρο, ενώ η απουσία του τέως Δημάρχου Δημήτρη Διακομιχάλη και η επιλογή του να παρεμβαίνει με βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς συμμετοχή στα συλλογικά όργανα, σχολιάστηκαν επικριτικά στη συνεδρίαση. Ο Δήμαρχος Γιάννης Μαστροκούκος παρουσίασε το ιστορικό των διαβουλεύσεων και υπερασπίστηκε την απαλλοτρίωση ως αναγκαία λύση.
Ένα σημαντικό βήμα προς την οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος της παλιάς χωματερής στα Γιανναχώραφα έγινε στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καλυμνίων τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026. Με απόφαση που εγκρίθηκε μόνο με τις 13 ψήφους των παρόντων δημοτικών συμβούλων της πλειοψηφίας, δρομολογείται η διαδικασία αναγκαστικής απαλλοτρίωσης της έκτασης, προκειμένου ο Δήμος να αποκτήσει τη δυνατότητα να προχωρήσει νόμιμα στην αποκατάσταση του χώρου.
Χωρίς συναίνεση από τις αντιπολιτεύσεις – Απουσία Διακομιχάλη από τη συνεδρίαση – Μαστροκούκος: «Το πρόβλημα είναι να πάρουμε τη χωματερή ή ο τρόπος που θα την πάρουμε;»
Η πρόταση της Δημοτικής Αρχής δεν συγκέντρωσε τη στήριξη της αντιπολίτευσης. Ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας, Γιάννης Γαλουζής, εξέφρασε επιφυλάξεις για τον χρόνο που ενδέχεται να απαιτηθεί μέχρι την ολοκλήρωση της απαλλοτρίωσης, εκτιμώντας ότι η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει ακόμη και δύο ή τρία χρόνια. Πρότεινε ως εναλλακτική την αγορά της έκτασης, πρόταση που έλαβε μόνο δύο ψήφους, τη δική του και του δημοτικού συμβούλου Γιώργου Ψαρά.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της ελάσσονος μειοψηφίας, Γιώργος Μαύρος, υποστήριξε ότι η απαλλοτρίωση δεν αποτελεί τη μοναδική διαθέσιμη επιλογή και ότι θα έπρεπε να εξεταστούν και άλλες λύσεις, όπως η αγορά, η μίσθωση ή κάποια συμφωνία χρήσης της έκτασης. Η παράταξή του καταψήφισε την πρόταση της Δημοτικής Αρχής.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσε και η απουσία του τέως Δημάρχου Δημήτρη Διακομιχάλη, ο οποίος δεν συμμετείχε στη συνεδρίαση ούτε μέσω τηλεδιάσκεψης. Η επιλογή του αυτή καυτηριάστηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης, με αναφορές στο γεγονός ότι επιλέγει να παρεμβαίνει δημόσια με βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς όμως να συμμετέχει στις συνεδριάσεις των συλλογικών οργάνων του Δήμου. Το ζήτημα που τέθηκε ήταν η απουσία από τη θεσμική διαδικασία λήψης αποφάσεων, την ώρα που δημόσιες παρεμβάσεις γίνονται για θέματα που αφορούν τη λειτουργία και το μέλλον του Δήμου.
Το ιδιοκτησιακό καθεστώς και οι διαβουλεύσεις με την οικογένεια Πονήρη
Η έκταση του παλιού ΧΑΔΑ στα Γιανναχώραφα, καθώς και τμήμα του δρόμου πρόσβασης, ανήκουν στην οικογένεια Πονήρη. Κατά τη συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο, ο Μιχάλης Πονήρης εξέφρασε την αντίθεση της οικογένειας στην πώληση της έκτασης, αναφέροντας ότι πρόθεσή της είναι η αποκατάσταση του χώρου και η φύτευση ελαιόδεντρων.
Σε συνέντευξή του την Τρίτη 3 Νοεμβρίου σε άλλο μέσο ενημέρωσης, ο Δήμαρχος Γιάννης Μαστροκούκος παρουσίασε το ιστορικό των διαβουλεύσεων με την οικογένεια, οι οποίες, όπως ανέφερε, διήρκεσαν περίπου έναν χρόνο και πραγματοποιήθηκαν με τη συμμετοχή νομικών εκπροσώπων και των υπηρεσιών του Δήμου.
Σύμφωνα με τον Δήμαρχο, εξετάστηκαν η αγορά, η μίσθωση και η απαλλοτρίωση, ωστόσο οι δύο πρώτες επιλογές δεν προχώρησαν, καθώς η ιδιοκτησία είναι κατακερματισμένη σε πολλά πρόσωπα και δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των ιδιοκτητών. Όπως ανέφερε, η απαλλοτρίωση προκρίθηκε τελικά ως η λύση που μπορεί να εξασφαλίσει στον Δήμο την κυριότητα τόσο του χώρου της χωματερής όσο και της απαραίτητης πρόσβασης, ώστε να προχωρήσει νόμιμα στην αποκατάσταση.
Η έκταση που περιλαμβάνεται στη διαδικασία αφορά περίπου 16.500 τετραγωνικά μέτρα για τον χώρο της χωματερής και περίπου 12.000 τετραγωνικά μέτρα για την πρόσβαση, σύμφωνα με το τοπογραφικό διάγραμμα της Τεχνικής Υπηρεσίας. Κατά τη συνεδρίαση παρουσιάστηκε από τον νομικό σύμβουλο του Δήμου, δικηγόρο Μιχάλη Τρικοίλη, το θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει την αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας και περιβαλλοντικής προστασίας.
Ο Δήμαρχος έθεσε, μάλιστα, ένα χαρακτηριστικό ερώτημα: «Το πρόβλημα είναι να πάρουμε τη χωματερή ή ο τρόπος που θα την πάρουμε;», υπογραμμίζοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς να ληφθεί μια απόφαση, αλλά να εξασφαλιστούν οι προϋποθέσεις ώστε ο Δήμος να αποκτήσει την έκταση και να προχωρήσει στην αποκατάστασή της.
Ο κίνδυνος νέων καθυστερήσεων από προσφυγές και καταγγελίες
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Δήμαρχος στις ενδεχόμενες προσφυγές και καταγγελίες που μπορεί να προκύψουν, επισημαίνοντας ότι τέτοιες ενέργειες, ακόμη και αν τελικά δεν ευδοκιμήσουν, ενδέχεται να προκαλέσουν σημαντικές καθυστερήσεις. Το διακύβευμα, όπως προκύπτει από την τοποθέτησή του, είναι να μην ανακοπεί η διαδικασία της απαλλοτρίωσης και να μπορέσει το συντομότερο δυνατό να ξεκινήσει η αποκατάσταση του παλιού ΧΑΔΑ. Σε μια υπόθεση που εκκρεμεί επί χρόνια, κάθε νέα καθυστέρηση μεταθέτει ακόμη περισσότερο την οριστική περιβαλλοντική αποκατάσταση του χώρου.
Το επόμενο βήμα για τη διαχείριση των απορριμμάτων
Σύμφωνα με την εκτίμηση του Δημάρχου, έχει ήδη αντιμετωπιστεί περίπου το 80% των ζητημάτων που αφορούν τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Κάλυμνο. Η λειτουργία του Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) αποτελεί σημαντική εξέλιξη σε αυτή την προσπάθεια, ενώ παραμένουν εκκρεμότητες, όπως η διαχείριση των ογκωδών αντικειμένων και, κυρίως, η αποκατάσταση της παλιάς χωματερής.
Η Δημοτική Αρχή έχει θέσει ως στόχο, μετά την ολοκλήρωση της αποκατάστασης, ο χώρος να αποκτήσει νέα χρήση και να μετατραπεί σε χώρο αναψυχής. Πρόκειται για μια προοπτική που θα σηματοδοτήσει την περιβαλλοντική αναβάθμιση μιας περιοχής η οποία επί χρόνια συνδέθηκε με το πρόβλημα της ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων.
Κλείνοντας, ο Δήμαρχος απηύθυνε έκκληση για ενότητα, τονίζοντας: «Οφείλουμε να είμαστε ενωτικοί απέναντι σε αυτή την κοινωνία και όχι διαλυτικοί». Η επισήμανση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα ζήτημα που αφορά τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και την καθημερινότητα όλων των κατοίκων και για το οποίο θα ήταν σημαντικό να υπάρχει ευρύτερη συνεννόηση.
Η διαδικασία της απαλλοτρίωσης μόλις ξεκινά και δεν σημαίνει ότι η αποκατάσταση θα γίνει άμεσα. Αποτελεί, ωστόσο, το κρίσιμο θεσμικό βήμα για να μπορέσει ο Δήμος να περάσει από τις αποφάσεις στην υλοποίηση. Μετά τη λειτουργία του ΣΜΑ και τις παρεμβάσεις που έχουν δρομολογηθεί στη διαχείριση των απορριμμάτων, η αποκατάσταση του παλιού ΧΑΔΑ αποτελεί την εκκρεμότητα που πρέπει να κλείσει.
Η παλιά χωματερή στα Γιανναχώραφα πρέπει επιτέλους να αποτελέσει παρελθόν για την Κάλυμνο.
