Από την αποθήκη των σφουγγαριών, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: χωρίς νέους δύτες, η παράδοση της Καλύμνου δεν μπορεί να έχει μέλλον
Η επίσκεψη του «Παλμού» σε αποθήκη σφουγγαριών στην Κάλυμνο έφερε ξανά στην επιφάνεια ένα ζήτημα που αφορά όχι μόνο τη σπογγαλιεία, αλλά και την ίδια την προσπάθεια του νησιού να διατηρήσει ζωντανή μια παράδοση αιώνων.
Ανάμεσα στα σφουγγάρια, τον εξοπλισμό και τις εικόνες μιας δραστηριότητας που σημάδεψε την ιστορία της Καλύμνου, η συζήτηση οδηγήθηκε αναπόφευκτα στη Σχολή Δυτών Καλύμνου.
Μια σχολή που θα έπρεπε να αποτελεί τον βασικό μηχανισμό για την εκπαίδευση της νέας γενιάς επαγγελματιών δυτών. Κι όμως, η τελευταία χρονιά που λειτούργησε ήταν το 2023. Από τότε, η Κάλυμνος περιμένει.
Η ΣΧΟΛΗ ΠΟΥ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΔΙΝΕΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΗ ΣΠΟΓΓΑΛΙΕΙΑ
Η Σχολή Δυτών Καλύμνου δεν είναι ένας τυχαίος εκπαιδευτικός θεσμός. Συνδέεται άμεσα με μια από τις σημαντικότερες επαγγελματικές και ιστορικές δραστηριότητες του νησιού. Η λειτουργία της είναι απαραίτητη για να μπορούν νέοι άνθρωποι να αποκτήσουν την απαιτούμενη εκπαίδευση και να ακολουθήσουν επαγγελματικά το επάγγελμα του δύτη.
Και το ενδιαφέρον, όπως προκύπτει και από τις συζητήσεις με ανθρώπου του χώρου, δεν έχει εξαφανιστεί. Υπάρχουν νέοι που ενδιαφέρονται να εκπαιδευτούν. Υπάρχουν άνθρωποι που θα ήθελαν να ασχοληθούν με τη σπογγαλιεία. Υπάρχει ενδιαφέρον ακόμη και από ανθρώπους εκτός Καλύμνου.
Αυτό που απουσιάζει είναι η ίδια η λειτουργία της Σχολής.
ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΠΕΡΑΣΕΙ ΑΠΟ ΠΟΛΛΑ ΕΜΠΟΔΙΑ
Η σημερινή κατάσταση δεν είναι καινούργια.
Η Σχολή είχε θεσμοθετηθεί ήδη από το 2004, όμως χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια μέχρι να λειτουργήσει. Τελικά ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2013, μετά από εννέα χρόνια αναμονής. Και η ιστορία συνεχίστηκε με περιόδους λειτουργίας και διακοπής.
Κατά την περίοδο 2015-2019, επί υπουργίας του αείμνηστου Νεκτάριου Σαντορινιού, είχαν γίνει προσπάθειες για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό της. Στο πλαίσιο εκείνων των προσπαθειών είχαν εξεταστεί συνεργασίες με φορείς του εξωτερικού, είχαν προχωρήσει παρεμβάσεις στις εγκαταστάσεις και είχε δοθεί έμφαση στον εξοπλισμό της Σχολής. Ο στόχος ήταν να δημιουργηθεί μια σύγχρονη εκπαιδευτική δομή, που θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις ανάγκες του επαγγέλματος. Οι προσπάθειες, όμως, δεν απέκτησαν τη συνέχεια που απαιτούνταν.
ΤΟ 2023 ΑΝΟΙΞΕ ΞΑΝΑ
Έπειτα από χρόνια διακοπής, η Σχολή επαναλειτούργησε το 2023, επί θητείας του τότε Υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Γιάννη Παππά. Η λειτουργία της δημιούργησε την προσδοκία ότι επιτέλους θα υπήρχε συνέχεια. Ότι η Σχολή δεν θα άνοιγε απλώς για έναν κύκλο μαθημάτων, αλλά θα αποτελούσε πλέον μια σταθερή εκπαιδευτική δομή. Το 2023, όμως, ήταν μέχρι σήμερα η τελευταία χρονιά λειτουργίας της. Και από εκεί και πέρα ξεκίνησε ξανά η αναμονή.
ΜΕΤΑ ΤΟ 2023, ΞΑΝΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΜΟΝΗ
Το 2024 ο Γιάννης Παππάς αποχώρησε από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Ναυτιλίας. Η χρονική ακολουθία είναι δεδομένη: η τελευταία λειτουργία της Σχολής είχε προηγηθεί το 2023 και τα επόμενα χρόνια δεν υπήρξε αντίστοιχη συνέχεια.
Δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η αλλαγή πολιτικής ηγεσίας αποτέλεσε από μόνη της την αιία για τη μη λειτουργία της Σχολής. Το αποτέλεσμα, όμως, είναι αυτό που ενδιαφέρει την Κάλυμνο: η επαναλειτουργία του 2023 δεν μετατράπηκε σε μόνιμη λειτουργία.
Και έτσι, κάθε χρόνο επανέρχεται το ίδιο ερώτημα.
ΤΟ 2024 ΥΠΗΡΧΑΝ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ
Τον Αύγουστο του 2024, ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκας, ο οποίος εξακολουθεί να βρίσκεται σήμερα στη συγκεκριμένη θέση, κατά την επίσκεψή του στην Κάλυμνο είχε αναφερθεί στη σημασία της ναυτικής εκπαίδευσης και στον σχεδιασμό για την ανάδειξη της Καλύμνου σε κέντρο ναυτικής εκπαίδευσης.
Στο πλαίσιο αυτό είχε αναφερθεί και στη Σχολή Δυτών, επισημαίνοντας την ανάγκη στήριξης και αναβάθμισής της. Η αναφορά αυτή δημιούργησε την προσδοκία ότι θα υπάρξει συνέχεια. Σήμερα, όμως, το ζητούμενο παραμένει ακόμη πιο βασικό: να λειτουργήσει ξανά η Σχολή.
ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ
Όλα αυτά δημιουργούν ένα εύλογο ερώτημα. Πώς είναι δυνατόν ένας θεσμός που συνδέεται τόσο άμεσα με την ιστορία και το μέλλον της Καλύμνου να μην έχει αποκτήσει μέχρι σήμερα σταθερή λειτουργία;
Γιατί χρειάζονται τόσα χρόνια για να προκηρυχθεί και να λειτουργήσει ένας κύκλος εκπαίδευσης;
Και κυρίως: ποιος έχει την ευθύνη να κινήσει τις διαδικασίες ώστε η Σχολή να λειτουργεί κάθε χρόνο;
Γιατί όταν οι ευθύνες μεταφέρονται από τον έναν φορέα στον άλλο, το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο. Η Σχολή περιμένει.
ΧΩΡΙΣ ΝΕΟΥΣ ΔΥΤΕΣ, ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΗ ΣΠΟΓΓΑΛΙΕΙΑ;
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο ζήτημα που αναδείχθηκε από την επίσκεψή μας στην αποθήκη σφουγγαριών.
Η Κάλυμνος μπορεί να διατηρεί την παράδοση. Μπορεί να διατηρεί τα σφουγγάρια, τις αποθήκες, τις ιστορίες των παλιών σφουγγαράδων και τη μνήμη μιας δραστηριότητας που σημάδεψε το νησί.
Όμως για να συνεχιστεί η σπογγαλιεία χρειάζονται άνθρωποι που θα μπουν στη θάλασσα. Χρειάζονται νέοι δύτες. Και οι νέοι δύτες χρειάζονται εκπαίδευση. Επομένως, η λειτουργία της Σχολής δεν είναι μια υπόθεση που αφορά μόνο κάποιους επαγγελματίες. Αφορά την ίδια τη διατήρηση της σπογγαλιευτικής παράδοσης της Καλύμνου.
ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
Η Κάλυμνος έχει κάθε λόγο να είναι υπερήφανη για την ιστορία της. Αλλά μια παράδοση δεν διατηρείται μόνο μέσα από εκδηλώσεις, εκθέσεις και αναφορές στο παρελθόν. Διατηρείται όταν υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να τη συνεχίσουν. Γι’ αυτό και η Σχολή Δυτών έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν αφορά μόνο το χθες. Αφορά το αν θα υπάρχει σπογγαλιεία και αύριο.
Η ΚΑΛΥΜΝΟΣ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΞΗ
Οι προσπάθειες του παρελθόντος, η επαναλειτουργία του 2023 και οι αναφορές στην αναβάθμιση της Σχολής δείχνουν ότι το ζήτημα έχει απασχολήσει κατά καιρούς την πολιτική ηγεσία.
Αυτό που χρειάζεται πλέον είναι να υπάρξει συνέχεια και συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Η Κάλυμνος δεν χρειάζεται άλλη μία συζήτηση για το αν η Σχολή είναι σημαντική. Αυτό είναι αυτονόητο. Χρειάζεται να γνωρίζει πότε και με ποιον τρόπο θα λειτουργήσει ξανά.
Γιατί κάθε χρονιά που περνά χωρίς νέους δύτες είναι μια ακόμη χρονιά κατά την οποία η σπογγαλιεία δυσκολεύεται να εξασφαλίσει τη συνέχεια της. Και η εικόνα μιας αποθήκης γεμάτης σφουγγάρια μπορεί να είναι όμορφη. Το πραγματικό ερώτημα, όμως, βρίσκεται έξω από αυτήν: ΠΟΙΟΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ ΔΥΤΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΛΥΜΝΟΥ;
By loading the video, you agree to YouTube’s privacy policy.
Learn more
